2

fa شناخت معانی مستتر در صورت «نقطه» با گرایش بر نقطهٔ اولی در هنر مقدس (مطالعه موردی: بشقاب سفالینه‌ای از نیشابور متعلق به دوران سامانیان) To Identify the hidden meanings of "DOT" in Sacred Art, Fo- cusing on "THE ASCENDING DOT" CASE STUDY: Ceramic plate from Neyshābūr, belonging to Sāmānid dynasty هنرهای تجسمی پژوهشي Research هدف اصلی این پژوهش خوانش «نقطه» بر مبنای آموزه‌های عرفانی و تأویل روند فرارونده آن از نظام کلی در یک بشقاب سفالینۀ سدۀ سوم یا چهارم هجری با نام نقطه اولی ذیل مشمولیت «هنر مقدس» بوده است. ارتباط نظریهٔ دریافت با این روند فراروندگی هدف فرعی مقاله بود. منظر مد نظر پژوهش به اثر در پیشینهٔ پژوهش تا زمان نگارش مقاله مشاهده نشد. اطلاعات این پژوهش بنیادی-کاربردی به شیوه مطالعه اسنادی و کتابخانه‌ای، روش تحلیل داده‌ها توصیفی- تحلیلی و رویکرد، نقد محتوامحور بر مبنای اندیشه‌های عرفانی بود. نتایج به‌دست آمده نشان داد که نقطهٔ «اولی» نسبت به نقطۀ جاذب «مرکزی» بیشتر به «حرکت» و «تعامل» مخاطب با اثر گرایش نشان داده است. نقطهٔ «اولی در حرکتی دایره‌وار به تنزیل جوهر نفس رحمانی از ذات غیبه و باطن (نقطه) در مسیر قوس نزولی (دایره) و به عالم کثرات و محسوس متظاهر می‌شود و با طی قوس عروجی به وحدت آغازین باز می‌گردد. سیر رجوعی عارف یا خلق مقیّد که مظهری است از تعین «حق مطلق» تا «فناء فی الله» بر گرد همین دایرۀ هستی می‌چرخد. سبب استفاده کاربردی از سفالینه‌های کتیبه‌ای در ظروف غذا می‌تواند ذکری بر مرگ سپید (تخلیه به معنای کنترل بر نفس با گرسنگی و جوع و تشابهی با مراسم و دایی قربانی باشد که معنای اتحاد ذائقه و ذوق و وجد را دربردارد.<br>   This research is focused on a ceramic plate, made in the third or forth century A.H., which is called >>the Ascending Dot«< and is encompassed in the circle of the>> Sacred Art<< and the primary goal of this research is to interpret (dot) on the basis of the mys- tical teachings and to render the deconstructional role of this plate in contrast with the systematic order. The comparison between the Deconstructional process and the Re- ception Theory is the secondary goal of this research. There was no history of focused research about this plate in literature review before this essay. The data of this funda- mental applied research has been gathered through documentary and library study, descriptive analytical data analysis and critical approach. The result shows that >>the Ascending Dot<< tends to stimulate and interact the holders in comparison with the>> Central Absorptive Point«. »The Ascending Dot«< in a cyclic movement descends from the Essence of the Graceful Soul and is manifested in descending arch (circle) from inner and unseen Self (DOT), and thus disclosed in multiplicity and in ascending arch (of the circle), is coming back to the Eternal Unity. The returning journey of the seeker or the encircled existence, that is a manifestation of >>the ultmate truth«<, toward (Fana, extinction of the individual being) is revolving around this Circle of Existence. The usage of Inscribed Plates as the dish of food can have a Cathartic effect (White Death) on the seeker, and even can be a (Dhikr), or remembrance (of God), for him. The Cathartic effect or (white death) is an austerity which purify the seeker through the pain of hunger and help him to find self-control in agony. This is similar to Vedic Sacrifice Ceremony which evokes the unity of Sense of beuty, Taste and Ecstasy. هنر مقدس, نقطه, نقطهٔ جاذب, نقطه مرکزی, نقطهٔ اولی, سفالینه کتیبه‌ای نیشابور. Sacred Art, Point, Absorptive Point, Ascending Dot, DOT, Ceramic plate from Neyshabur 61 72 http://art-studies.ir/browse.php?a_code=A-10-90-29&slc_lang=fa&sid=1 Faezeh Mojahedi فائزه مجاهدی 1003194753284600178 1003194753284600178 Yes