2

fa پژوهشی در رساله فی معرفه اصول‌الخط من الدائره و النقط از کتاب راحه‌الصدور و آیه‌السرور محمدبن علی راوندی در آموزش خوشنویسی A study on the treatise on the introduction of the principles of calligraphy from the circle and the dots from the book Raha al-Sidur and Ayat al-Surr by Muhammad ibn Ali Rawandi in the teaching of calligraphy. هنرهای تجسمی پژوهشي Research رسالۀ فی معرفه اصولالخط من الدائره و النقط، نوشتۀ محمدبنعلی راوندی در قرن ششم هجری، در عین کوتاهی نوشتار متن، یکی از کهنترین مکتوبات تعلیمی خط در تاریخ خوشنویسی ایران است. این رساله در انتهای کتاب راحه الصدور و آیه السرور قرار گرفته‌است که بخش تاریخی آن برداشتی از سلجوقنامۀ نیشابوری است. هدف این مقاله ضمن بررسی روند شکلگیری شخصیت هنری راوندی، بررسی این رساله و شیوۀ تعلیمی آن و اهمیت آن به‌عنوان یکی از اولین رسالههای تعلیمی خط است. پرسشها: محتوای رسالۀ معرفه اصول الخط چیست؟ روند شکلگیری شخصیت هنری راوندی و فعالیت وی چگونه بوده‌است؟ شیوۀ آموزش راوندی در متن رسالۀ معرفه اصول الخط چگونه است؟ این تحقیق از جمله تحقیق‌های بنیادی است و به روش توصیفی-تحلیلی انجام شده‌است. روش جمعآوری اطلاعات کتابخانهای بود. نتایج: رسالۀ معرفه اصول الخط در آموزش خوشنویسی مبتنی بر خط محقق و با الهام از شیوۀ آموزشی خط منسوب ابنبواب، که شیوۀ آموزشی بر پایه هندسۀ حروف است، تدوین شده‌است. راوندی با تصویرسازی کلامی، آموزش هندسی حروف را با تشبیه همراه میکند تا در ذهن و قلم هنرآموز بهتر بماند. روند شکلگیری شخصیت هنری و فرهنگی راوندی در تالیف این رساله موثر بوده‌است.   <div>Abstract: The treatise on the introduction of the principles of calligraphy from the circle and the dots, written by Muhammad ibn Ali Rawandi, is one of the oldest calligraphy teaching texts in the history of Iranian calligraphy, and is one of the most comprehensive treatises on calligraphy. It was written in the sixth century AH. This treatise can be considered one of the first surviving calligraphy teaching texts in the history of Iranian art. The writing of this treatise, while being short and avoiding formality, uses literary and poetic devices while teaching calligraphy. The placement of this treatise at the end of the book Raha al-Sudur and Ayah al-Surr, which, according to researchers, is a transcription of the book Seljuq-e-Qanamah by Khwaja Zahir al-Din Neyshaburi without citing the source, does not discredit it, considering the author's knowledge and calligraphic profession, and the introduction written on the treatise, which conveys his knowledge of the art of calligraphy and writing, as does the interpretations of the previous chapters of the book. This article, based on fundamental articles and using a descriptive and content analysis method, examines the process of formation of Rawandi's literary and artistic personality and the course of his artistic activity, while introducing and examining the importance of this treatise from the book Raha al-Sudur, its writing style, and its teaching of calligraphy in the art of calligraphy.</div> رساله فی معرفه اصول‌الخط من الدائره و النقط – محمدبن‌علی راوندی- خوشنویسی- راحه‌الصدور و آیه-السرور A treatise on the understanding of the principles of calligraphy from the circle and the dots – Muhammad bin Ali Rawandi – Calligraphy – Rahaف al-Saddur and the verse of pleasure 39 54 http://art-studies.ir/browse.php?a_code=A-10-235-1&slc_lang=fa&sid=1 mohammad bagher ashrafian bonab محمدباقر اشرفیان بناب aminashi57@gmail.com 1003194753284600629 1003194753284600629 Yes دانشگاه تهران hasan bolkhari ghehi حسن بلخاری قهی hasan.bolkhari@ut.ac.ir 1003194753284600630 1003194753284600630 No دانشگاه تهران