2

fa مطالعۀ پردۀ نقاشی «پاپ اینوسنت دهم» اثر دیگو ولاسکس با رویکرد روان‌شناختی - زندگی‌نامه‌شناسی A Psychological and Biographical Study of Diego Velázquez's Portrait of Pope Innocent X هنرهای تجسمی پژوهشي Research پردۀ نقاشی «پاپ اینوسنت دهم» اثر دیگو ولاسکس، از آثار شاخص دورۀ باروک به‌شمار می‌آید که از زمان خلق اثر تاکنون، توجه بسیاری از هنرمندان را به خود جلب کرده‌است. این پژوهش با رویکرد ترکیبی روان‌شناختی ـ زندگی‌نامه‌شناسی و بر پایۀ روش نقد هنری تری برت، ابتدا به بررسی زندگی ولاسکس و بستر اجتماعی و هنری شکل‌گیری آثار او می‌پردازد و نشان می‌دهد چگونه تاثیراتی از استادانی چون تیسین و روبنس در شکل‌گیری سبک او دخالت داشته‌اند. سپس، با تمرکز بر نقاشی «پاپ اینوسنت دهم»، نقش ویژگی‌های بصری و فنی مورد استفادۀ ولاسکس، نظیر توجه به حالات چهره، نورپردازی و رنگ، در نمایش هم‌زمان جایگاه رسمی و جنبه‌های روانی شخصیت پاپ تحلیل می‌شود. در این میان، ویژگی بارز اثر آن است که هنرمند از بازنمایی صرف سوژۀ خود فراتر رفته و به شناخت لایه‌های درونی سوژه پرداخته‌است. یافته‌های پژوهش حاکی از آن است که ولاسکس با تاثیرپذیری از تیسین، افزون بر ترسیم دقیق شباهت‌های فیزیکی و نشان‌دادن نشانه‌های ظاهری مقام پاپ، ابعاد روانی او را نیز در نظر می‌گیرد. این رویکرد سبب شده نقاشی مزبور تاثیر قابل توجهی بر هم‌عصران ولاسکس و خصوصا بر هنرمندان دوره‌های بعدی داشته باشد و بهمراتب به‌ شیوه‌های متفاوتی مورد بازآفرینی قرار گیرد.   Diego Velázquez's Portrait of Pope Innocent X is widely regarded as a significant work of the Baroque period, drawing attention from artists and scholars alike since its creation. This study adopts a psychological-biographical perspective and applies Terry Barrett's method of art criticism to investigate the complex dimensions of this painting. It begins with an exploration of Velázquez's life and career, including the social, cultural, and artistic contexts of 17th-century Spain and Italy. Particular emphasis is placed on the impact of Renaissance and Baroque masters, such as Titian and Rubens, whose influence shaped Velázquez’s distinctive artistic approach. The research further explores the historical and political circumstances surrounding the commission of the portrait, shedding light on the symbolic importance of such representations during that era. The analysis then focuses on the visual and technical aspects of the painting, including Velázquez’s meticulous attention to detail in rendering facial expressions, his strategic use of lighting to emphasize form and texture, and his mastery of color to create depth and mood. These techniques effectively communicate both the official authority of Pope Innocent X and his underlying psychological nuances, offering a layered portrayal that invites deeper interpretation. A key focus of this study is Velázquez's departure from traditional portraiture conventions. By delving into the psychological and emotional layers of his subject, Velázquez transcended the role of mere representation, offering insights into the emotional depth and inner world of Pope Innocent X. The findings underscore the lasting impact of Velázquez’s innovative methods, which have influenced artists across generations. Over the centuries, this painting has been revisited and reinterpreted in diverse artistic contexts, reflecting its enduring relevance as a subject of critical and creative engagement. This research also highlights the dual function of art as both a mirror of its time and a timeless exploration of human nature.   دیگو ولاسکس, پاپ دهم, نقاشی باروک, نقد هنری. Diego Velázquez, Pope Innocent X, Baroque painting, Art criticism. 59 76 http://art-studies.ir/browse.php?a_code=A-10-226-2&slc_lang=fa&sid=1 Yasaman Khanjari یاسمن خنجری khanjariyasaman@gmail.com 1003194753284600587 1003194753284600587 Yes University of Tehran, Faculty of Fine arts دانشگاه تهران، دانشکده هنرهای زیبا